NCOI Onderzoeksinstituut

Onderzoekslijn: Relationele mechanismen en leadership

Opleiding
Lector
Betrokken lid Academic Board




 
Bij het belang van gedrag en omgeving onderkennen wij vooral communicatie en leiderschap als specifieke aandachtspunten. Hoe stemt een vernieuwingsmanager (project-, programma- of portfoliomanager) af met zijn omgeving? Hoe effectief is hij hierin? Hoe leidt hij deze communicatie met zijn omgeving? Hoe leidt en motiveert de vernieuwingsmanager zijn eigen team?
 
Voorbeelden onderwerpen
  • Nader onderzoek naar de gewenste competentie- en leiderschapprofielen van de agile projectmanager (scrum master) en programma manager (road manager) ook in vergelijking tot de gangbare competentie profielen
  • Hoe onderhoudt de vernieuwingsmanager zijn relationele mechanismen? Welke communicatieve uitgangspunten gelden daarbij? Gaat het vooral om effectieve communicatie van aangezicht tot aangezicht, omdat dit de meest effectieve menselijke communicatie is zoals agile stelt? Of gaat het om tijdig rapporteren op alle uitzonderingen op een plan, zoals Prince2 communicatie als een puur rationeel ontwerp ziet?
  • Kent de vernieuwingsmanager zichzelf voldoende om optimaal te communiceren? Stapt hij niet te vaak in eigen blinde vlekken en zwakke plekken? Kortom, wat is zijn persoonlijk leiderschap om de vernieuwing door een project, programma of portfolio productief te leiden?
Voorbeelden onderzoeksvraag

Enkele mogelijke vragen ter inspiratie voor een onderzoeksvraag zijn:
  • Wat zijn in de praktijk de “zachte” mechanismen die bepalend zijn voor het slagen van een project of een programma? Wat zeggen verschillende methoden over deze “soft skills”? Leiden de methoden met veel aandacht voor de “zachte” krachten tot meer succes en minder falen dan de harde, technische methoden? Zijn de “zachte” methoden vooral toepasbaar bij overheidsprojecten, omdat de waarde ervan bij afnemers niet of nauwelijks meetbaar is?
  • Is de werking van soft skills vooral een geloof in eigen kwaliteiten zoals veel protagonisten van “softe” methoden hun volgelingen veelal voorhouden of zijn deze ook meer objectief te onderzoeken? Zijn er relevante structuren en ontwerpbare processen voor soft skills?
  • Hoe bevordert virtueel werken de communicatie in en over projecten?
  • In hoeverre is goed leadership een belangrijke factor? Is dit leadership voor project-, programma- en portfoliomanagers anders dan voor lijnmanagers? Verschilt het onderling voor project-, programma- en portfoliomanagement? Is het leadership van een projectmanager meer gericht op inspiratie van zijn team door betrokkenheid dichtbij en is het leadership van een portfoliomanager meer gericht op inspiratie door een visie die afstanden overbrugt?
  • Volstaan relationele mechanismen met minder structuren en processen? Kloppen de beweringen van agile dat vooral communicatie face-to-face werkt ook in grote organisaties? Klopt de stelling van A4-Programmamanagement dat voor effectieve veranderingen acceptatie van de situatie en een constructieve attitude volstaan? Of zijn een gestructureerd ontwerp van de communicatie en een procesmatige voortgangscontrole gebaseerd op rapportages nu eenmaal onontbeerlijk gegeven de kenmerken van moderne (grote) organisaties en gegeven de noodzaak van grote organisaties om extern tijdig en adequaat te rapporteren?
  • Wat zijn verschillende mogelijkheden om het management van portfolio’s, de programma’s en projecten vorm te geven? Denk aan diverse coördinatiemechanismen die wellicht diverse communicatiestijlen vergen.
  • Hoe komt het management van vernieuwing (projecten, programma’s en portfolio’s) samen met het management van de business as usual (lijn)? Hoe vindt hier afstemming plaats? Hoe past de operationele communicatie bij de invoering van een projectresultaat op strategische communicatie bij portfoliomanagement? Wat zijn de onderlinge verbindingen en verschillen?
  • Hoe voorschrijvend moet een managementaanpak zijn en hoeveel ruimte moet deze bieden aan professioneel ondernemerschap om “werkelijk en authentiek” te leiden en communiceren?
  • Tot slot is hier het onderwerp governance van belang, ofwel de besturing van het management. Project-, programma- en portfoliomanagement betreffen dus het leiderschap ofwel het management van de vernieuwingen in samenhang, en governance betreft dan de sturing van dit management om het richting te geven en zich adequaat te doen verantwoorden. Merk overigens op dat de term governance niet in de titel van deze onderzoekslijn genoemd staat. Reden hiervoor is dat leiderschap en communicatie al voldoende onderwerpen opleveren en dat de literatuur en theorie over governance van vernieuwingsmanagement nog beperkt is. Denk wat betreft governance bij een enkel project aan een opdrachtgever en een stuurgroep, en denk bij een portfolio aan de afstemming van de portfoliomanager met een Raad van Bestuur. Merk ook op dat de term “governance” strak gedefinieerd vooral naar besturing door de top verwijst (gebruikelijke definitie) en breed gedefinieerd naar besturing door de gehele organisatie heen. Bij project-, programma- en portfoliomanagement gaat het hier over de vraag: hoe stemt het management effectief af met het bestuur?
  • Behalve naar de afstemming tussen (project-, programma- en portfolio-)management en bestuur, kan hier in deze onderzoekslijn dus ook gekeken worden hoe een bestuur zelf het onderwerp vernieuwing thematiseert. Zie bijvoorbeeld een vraag als: hoe kan de governance van de portfolio van programma’s en projecten in de top effectief geregeld worden, wetende dan wel aannemende dat besturen van organisaties vaak niet diepgaand als een team samenwerken, maar in essentie waarschijnlijk meer een politieke arena vormen?
  • Naast de onderlinge afstemming in een bestuur (doorgaans als een team verondersteld, maar naar verwachting in werkelijkheid meer een politieke arena) en de afstemming van een bestuur met een vernieuwingsmanager, betreft een derde dimensie bij het thema governance de externe omgeving. Welke rol speelt de maatschappelijke omgeving bij de governance van vernieuwingen? Welke eisen stelt een moderne samenleving aan de governance? Welke overwegingen hanteren organisaties om aan de wettelijke vereiste maatschappelijke verantwoording te voldoen? Welke overwegingen hanteren zij om zich in hun externe verslaggeving desgewenst naar eventuele ruimere principes van duurzame ontwikkeling te richten? Welke rol spelen verschillende internationale accountancy-regels en verschillende continentale en nationale culturen? Hoe gaan organisaties daarmee om?

Vraag de studiegids 2019-2020 aan

Wilt u nog beter worden in uw werk? Doorgroeien naar een hogere functie? Of bent u toe aan een carrièreswitch? Als de grootste opleider van werkend Nederland bieden wij opleidingen op ieder niveau in vrijwel elke branche. Dankzij onze maximale flexibiliteit, praktijkgerichte opleidingen, topdocenten uit de praktijk en leslocaties door heel Nederland is er altijd wel een opleiding die bij u en uw situatie past. Vraag nu de gratis studiegids 2019-2020.

Opleidingsadvies op maat?

Onze deskundige opleidingsadviseurs zijn telefonisch bereikbaar van maandag t/m donderdag van 08.00 tot 21.00 en op vrijdag van 08.00 tot 17.00 en via WhatsApp op werkdagen tussen 10:00 en 16:00.