NCOI Onderzoeksinstituut

Kwaliteit, patiëntverwachtingen en product

Veel lectoren zijn bezig met eigen onderzoek bij organisaties, genaamd een onderzoeksthema. Zowel studenten als organisaties kunnen bij een lopend onderzoeksthema aansluiten. Bent u als student of organisatie geïnteresseerd in dit thema? Neem dan contact met ons op!

Is de Knee injury and Osteoarthritis Outcome Score (KOOS) een geschikt instrument om de zorgvraag te objectiveren?

  • Is de KOOS een geschikt instrument om het zorgaanbod te objectiveren?
  • Hoe kan ik een onderscheidend product aanbieden?
In de gezondheidszorg zijn (bijvoorbeeld) hulpmiddelen en geneesmiddelen tastbare producten die onderwerp kunnen zijn van kwaliteitsbeoordeling. De meeste (para)medische, verpleegkundige en verloskundige zorgprofessionals bieden geen product aan, maar verlenen een dienst, een inspanning (proces) die tot een gewenste uitkomst moet leiden. De kwaliteit van de dienst kan worden beoordeeld met behulp van procesindicatoren. De manier waarop dit wordt gemeten, is (zoals eerder toegelicht) op dit moment onderwerp van discussie.
 
Als in de gezondheidszorg in plaats van diensten, producten worden aangeboden, dan kan niet alleen de kwaliteit over het product worden bepaald, maar zal ook de transparantie van de gezondheidszorg toenemen en de efficiëntie verbeteren. Dit omdat een bewuste consument de aangeboden producten kan vergelijken, value for money kan krijgen en bijvoorbeeld een garantie kan vragen.

Doel van het onderzoek

Het uiteindelijke doel is om de doelmatigheid en transparantie van de gezondheidszorgsectoren die zich bezighouden met niet-acute en chronische aandoeningen te verbeteren.

Inzet zijn de ‘Klachten Specifieke Kwaliteit van Leven Vragenlijsten’ (QoL’s). Met behulp van QoL’s kunnen patiënten de hinder die zij ondervinden van een aandoening objectiveren in termen van handicap en beperking (volgens de 'International Classification of Functioning, Disability and Health' -ICF-). [1] Daarnaast worden QoL’s bijvoorbeeld ook aan het einde van een behandeling gebruikt, om het effect van een behandeling te beoordelen.

De stapsgewijze inzet van QoL’s, bedoeld om de transparantie en de doelmatigheid van de gezondheidszorgsectoren die zich bezighouden met niet-acute en chronische aandoeningen te verbeteren, zal zorgvuldig worden geëvalueerd. Hiervoor zijn de volgende afgeleide doelen geformuleerd:
 
Afgeleide doelen

1.       Het ontwikkelen van betrouwbare en valide instrumenten om de zorgvraag van patiënten te objectiveren. Toelichting: momenteel is zorg gericht op het behandelen van een aandoening i.e. diseasemanagement. Diseasemanagement organiseert de zorg rond een ziekte, de aandoening staat daarbij centraal. De behandeling van de aandoening wordt ondersteund door Evidence Based Richtlijnen en de bekostiging voor de zorg is integraal geregeld. Maar de hinder die patiënten ervaren als gevolg van een aandoening kan per patiënt verschillen. In plaats van diseasemanagement lijkt er behoefte aan persoonsgerichte zorg. Bij persoonsgerichte zorg staat niet de behandeling van een aandoening centraal, maar de manier waarop de patiënt in het leven staat en zelf met de aandoening omgaat.[2] Om te objectiveren welke resultaten patiënten verwachten van een behandeling (zorgvraag) zijn betrouwbare en valide instrumenten nodig. QoL’s worden al gebruikt om de hinder van een aandoening te objectiveren. Het ligt voor de hand QoL’s in te zetten om de zorgvraag van patiënten inzichtelijk te maken. Mogelijk zijn niet alle QoL’s geschikt voor dit doel en/of moeten bestaande QoL’s worden aangepast. Daarvoor dient de bruikbaarheid van QoL’s voor het objectiveren van de zorgvraag zorgvuldig geëvalueerd te worden.
 
2.       Het ontwikkelen van betrouwbare en valide instrumenten waarmee zorgverleners kunnen aangeven wat het zorgaanbod is. Toelichting: als patiënten in het kader van persoonsgerichte zorg gedetailleerd kunnen aangeven wat hun zorgvraag is (i.e. het gewenste behandelresultaat), zullen zorgverleners een inschatting moeten maken over het redelijkerwijs te verwachten behandelresultaat (zorgaanbod). Ook hier ligt het voor de hand QoL’s in te zetten en zal de bruikbaarheid, betrouwbaarheid en validiteit van deze instrumenten zorgvuldig geëvalueerd moeten worden.
Uiteraard is het hierbij van belang dat patiënten adherent zijn aan hun behandeling. De onderzoekslijn ‘Therapietrouw’ verdiept zich in deze problematiek.
 
3.       Productontwikkeling. Een concreet en tastbaar product ontstaat als bij het redelijkerwijs te verwachten resultaat van een behandeling, het zorgaanbod, wordt aangeven wat de kosten en duur van de behandeling zal zijn. Bewuste consumenten kunnen zo de aangeboden producten van één of verschillende zorgverlener(s) vergelijken en waar voor hun geld kiezen. Hierdoor kan de transparantie en de doelmatigheid van de gezondheidszorgsectoren die zich bezighouden met niet-acute en chronische aandoeningen verbeteren. Benchmarking is noodzakelijk om te bepalen welke producten (i.e. zorgaanbod, tijd en kosten) met bijvoorbeeld richtlijnzorg haalbaar zijn.
De aangeboden producten zijn onderling vergelijkbaar wat een transparante en objectieve kwaliteitsbeoordeling mogelijk maakt.
 
4.       Het afstemmen van zorgvraag met zorgaanbod, volgens de principes van Evidence Based Practice.[3] Hierbij zal onder andere geëvalueerd kunnen worden of er verbanden bestaan tussen  de vooraf-verwachting ten aanzien van het behandelresultaat en de tevredenheid van patiënten met het feitelijk gerealiseerde behandelresultaat of de noodzaak tot het formuleren van subdoelen.
 
5.       Evaluatie van de impact van de introductie van concrete en tastbare producten op de transparantie en de doelmatigheid van de gezondheidszorg.
 
Bronverwijzing

1. De 'International Classification of Functioning, Disability and Health'(ICF). World Health Organization FIC Collaborating Centre in the Netherlands, RIVM, Bilthoven 2002 http://www.rivm.nl/who-fic/in/ICFwebuitgave.pdf
 
2. White Paper persoonsgerichte zorg. Hans Vlek, Stannie Driessen, Lieke Hassink. White Paper http://www.vilans.nl/Pub/Home/Ons-aanbod/Producten/Producten-White-paper-Persoonsgerichte-zorg.html
 
3. Sackett, D.L., Rosenberg, W.M., Gray, J.A., Haynes, R.B., Richardson, W.S. Evidence based medicine: what it is and what it isn't. BMJ. 1996; 312(7023): 71–72

Kijk voor meer achtergrondinformatie bij de onderzoekslijn behorende bij dit thema: Kwaliteit en Gezondheidszorg
 
Opleiding Master Fysiotherapie
Lector Dr. Eric Bakker
Betrokken lid Academic Board Prof. dr. Arie Dijkstra
Betrokken organisatie(s)  
Contactperso(o)n(en) organisatie(s)  
Onderzoekslijn Kwaliteit en Gezondheidszorg
Aanvang onderzoek Februari 2014

Gratis studiegids thuis ontvangen?

Vraag dan nu onze uitgebreide studiegids(en) aan en ontvang alle opleidingsinformatie per post.

Opleidingsadvies op maat?

Onze deskundige opleidingsadviseurs zijn telefonisch bereikbaar van maandag t/m donderdag van 08.00 tot 21.00 en op vrijdag van 08.00 tot 17.00 en via WhatsApp op werkdagen tussen 10:00 en 16:00.