Menu
  • 1
    Niveau
  • 2
    Vakgebied
  • 3
    Opleidingsduur
  • 4
    Startmoment
  • 5
    Opleidingsvariant
  • 6
    Locatie
  • 0
    Niveau
  • 1
    Vakgebied
  • 2
    Opleidingsduur
  • 3
    Startmoment
  • 4
    Opleidingsvariant
  • 5
    Locatie

NCOI Onderzoeksinstituut

Onderzoekslijn: Systeem in verandering

Opleiding
Lector
Dr. Kees Verhaar
Betrokken lid Academic Board




 
Het beleid dat betrekking heeft op de maatschappelijke domeinen waarop social work zich richt, is nationaal en internationaal in beweging. Wat houdt dat in? Zijn er ‘rode draden’ waarneembaar? Welke zijn dat dan? Dit zijn de eerste vragen waar een social work professional, die met de veranderingen als gevolg van die beweging wordt geconfronteerd, te maken krijgt. Die veranderingen zijn op nationaal niveau opgenomen in wet- en regelgeving en worden vervolgens op lokaal niveau verder geoperationaliseerd. Omdat de professional uiteindelijk opdrachtnemer is, verdient het niet alleen de aanbeveling om zicht te hebben op de uitkomsten van dat veranderproces, maar dient hij of zij ook kennis te hebben van de achterliggende overwegingen. Denk dan aan vragen als:
  • wat zijn de aanleidingen voor die beweging op het sociaal domein;
  • hoe vertaalt die beweging zich in beleidsvoorstellen;
  • welke weg kiest men om die voorstellen om te zetten in actie;
  • welke resultaten worden met die voorstellen behaald (of beoogt men te behalen)?
De beleidstheorie achter die beweging op het sociaal domein (zie Van Ewijk, 2010 en Blond, 2010 over de ‘Big Society’) geeft het fundament weer van de beoogde cultuuromslag en is uiteindelijk ook het kader waarbinnen de inzet van de social work professional zal worden getoetst en beoordeeld. Dat daagt u uit tot het doen van onderzoek naar welke uit die beleidstheorie afgeleide voorstellen wel of niet haalbaar zijn. Zo staan begrippen als ‘civil society’, ‘empowerment’ en ‘eigen kracht’ centraal in de koers van het beleid. Wat is echter de reikwijdte van die begrippen? Wat mag men redelijkerwijze verwachten van beleid en uitvoeringpraktijk die daarop worden gestoeld en wat niet? Op het terrein van het jeugdbeleid stelt Zorg voor onszelf? (Jumelet en Wenink, 2012) deze vragen rondom het begrip ‘eigen kracht’ vanuit verschillende perspectieven – daarmee tegelijkertijd de complexiteit van het domein social work onderstrepend. Putnam (2015) laat zien dat de onderliggende maatschappelijke processen en verhoudingen essentieel zijn voor de toekomst van onze kinderen en onze samenleving, ofwel voor de effectiviteit van de maatschappelijke inzet op het sociaal domein (inclusief onderwijs). 

Op het terrein van de Wmo (welzijn en zorg) zijn vergelijkbare vragen te stellen (zie ook Kampen, Verhoeven en Verplanke, 2013; Tonkens en De Wilde, 2013). Denk aan de vraag hoe regie te voeren over (initiatieven op het gebied van) burgerparticipatie en activerend burgerschap (RMO, 2014). En ook aan de vraag hoe resultaten te borgen en te verduurzamen

De beoogde cultuuromslag gaat ook over morele principes. Of anders gezegd: over de vraag wat de waarden zijn die voor burger, politiek & bestuur en voor professionals leidend zijn en hoe die te plaatsen in de ontwikkeling van de nieuwe institutionele structuren en samenwerkingsverbanden (zie bijvoorbeeld Van den Brink, 2015; Van den Brink, 2012a en 2012b; Verhaar, 2012; Delnoij, Laurier en Geraedts, 2006). Terzijde: deze onderzoeksvraag is een voorbeeld waarin een combinatie van een kwantitatieve onderzoeksaanpak (gericht op wat de belangrijkste waarden zijn en in welke mate die bij welke bevolkingsgroepen voorkomen) en een kwalitatieve aanpak (bijvoorbeeld een analyse van beleidsdocumenten in combinatie met diepte-interviews met bestuurders of andere sleutelpersonen) voor de hand ligt.

Verder zijn er vragen te formuleren over kostenbeheersing, vermaatschappelijking van de zorg en afstemming op de vraag van burgers (zie ook Parton en O’Byrne, 2007; Spinder, 2007). Wat is eigenlijk het maatschappelijk rendement van de professionele inzet (zie Larsen en De Boer, 2011)?

Dit alles betekent dat onderzoek in te zetten is als een ex ante evaluatie van het ‘Systeem in verandering’ op het niveau van de eigen organisatie (of het netwerk waarbinnen deze organisatie functioneert of de opdrachten zoals die door de gemeentelijke overheid worden geformuleerd). Bovendien zijn er ook vragen te stellen over de weg die wordt bewandeld om die verandering te realiseren. Denk aan de implementatie van veranderingen binnen de eigen organisatie of aan de veranderprocessen op het niveau van samenwerkende organisaties binnen het sociaal systeem. Dan valt te denken aan vragen als hoe (en welke) nieuwe samenwerkingsvormen te ontwikkelen (zoals netwerken, zie bijvoorbeeld Van Delden en De Kleermaeker, 2012). Denk ook aan de vraag hoe de ‘ongetemde (systeem- of uitvoerings)problemen’ – die mede aanleiding zijn tot de ingezette systeemveranderingen – aan te pakken (vergelijk Gerritsen, 2012). 

Het Systeem in verandering beoogt niet minder dan een cultuuromslag (vergelijk Rotmans, 2012). Wat vergt het van de social work professional om in dat krachtenveld overeind te blijven, de dagelijkse ‘productie’ te blijven draaien en ook nog actief bij te dragen aan die cultuuromslag (vergelijk Kruiter, Bredewold en Ham, 2016)?

Vraag de nieuwe studiegids 2019-2020 aan

Wilt u nog beter worden in uw werk? Doorgroeien naar een hogere functie? Of bent u toe aan een carrièreswitch? Als de grootste opleider van werkend Nederland bieden wij opleidingen op ieder niveau in vrijwel elke branche. Dankzij onze maximale flexibiliteit, praktijkgerichte opleidingen, topdocenten uit de praktijk en leslocaties door heel Nederland is er altijd wel een opleiding die bij u en uw situatie past. Vraag nu de studiegids 2019-2020 aan of bekijk het vernieuwde aanbod op onze website.

Opleidingsadvies op maat?

Onze deskundige opleidingsadviseurs zijn telefonisch bereikbaar van maandag t/m donderdag van 08.00 tot 21.00 en op vrijdag van 08.00 tot 17.00 en via WhatsApp op werkdagen tussen 10:00 en 16:00.