De bereidheid is er, maar de route ontbreekt. Door Brenda Venema, Directeur MBO en Innovatie
30% wil in de zorg werken. Maar komt er niet tussen.
Uit onderzoek van NCOI blijkt dat veel werkenden willen bijdragen aan de zorg. Toch lopen zij vast op praktische drempels en een systeem waarin instromen vaak afhankelijk is van schaarse stageplekken. Het kan anders. Door leren en werken vanaf het begin te combineren, benutten we het potentieel dat er al is.
Dit wringt
Onlangs las ik een bericht dat bleef hangen.
Zorgopleidingen die minder studenten toelaten.
Niet omdat er te weinig animo is, maar omdat er te weinig stageplekken zijn.
Pijnlijk toch?
Want terwijl het personeelstekort groeit en de druk oploopt, sluiten opleiders de deur voor mensen die willen beginnen.
Het wringt in ieder geval met de uitkomsten van het onderzoek dat we recent bij NCOI hebben uitgevoerd onder werkenden.
Daarin zagen we dat 30% van werkend Nederland bereid is om bij te dragen aan de zorg. Maar die bereidheid strandt vaak op praktische drempels, zoals opleiding, tijd en de vraag waar je moet beginnen.
En nu zien we de volgende laag van het probleem: zelfs als mensen wél willen, is er geen plek.
En eerlijk: daar maak ik mij echt zorgen over.
De volgorde houdt instroom tegen
We blijven vasthouden aan een volgorde die ooit logisch was: eerst opleiden, daarna stage lopen en dan pas werken. Maar juist deze volgorde maakt instappen in de zorg bijna onmogelijk, terwijl de oplossing ligt in het combineren van werken en leren vanaf het begin.
Ook binnen de zorg zelf wordt dit erkend. Volgens de Federatie Medisch Specialisten ziet 65% van de werkgevers het opleiden van onder andere MBO-studenten als een essentieel onderdeel van de oplossing voor het personeelstekort. Maar zolang opleiden afhankelijk blijft van schaarse stageplekken, versterken we onbedoeld het personeelstekort dat we juist willen oplossen. De vraag die nu gesteld wordt is: hoe creëren we meer stageplekken?
De echte vraag
Maar de echte vraag is: waarom is instromen überhaupt afhankelijk van een stageplek?
Het kan namelijk anders.
Door leren en werken vanaf het begin te combineren. En ja, ook dat vraagt zorgvuldigheid en begeleiding, want de kwaliteit moet altijd voorop staan. Maar als mensen die een opleiding volgen direct van waarde zijn in hun werk, lossen we alweer een klein stukje van het tekort op.
Hier ligt de ruimte
Want als 30% van de werkenden wil bijdragen – waarvan een groot deel dat in kleine stappen wil doen – dan ligt daar precies de ruimte die we nu niet benutten.
Een sector met tekorten die mensen weigert,
heeft geen capaciteitsprobleem, maar een ontwerpprobleem.