AI-vaardigheden voor managers: dit heb je nodig

Waarom heeft een manager AI-vaardigheden nodig?

Als manager heb je AI-vaardigheden nodig, omdat AI niet alleen het werk van medewerkers verandert, maar ook jouw eigen rol: je hoeft AI niet zelf te bouwen, maar moet kunnen beoordelen waar het waarde toevoegt en hoe je je team daarin begeleidt. Waar je vroeger zelf een rapportage opstelde, beoordeel je nu vaker het werk van een AI-tool. Uit onderzoek van IBM onder Nederlandse organisaties blijkt dat grote bedrijven vaker productiviteitswinst behalen met AI dan kleinere bedrijven: 72 procent tegenover 55 procent bij het mkb. Technologie alleen verklaart dat verschil niet, de keuzes van managers wel. Managers die hier actief mee aan de slag gaan, halen wél waarde uit AI-initiatieven, in plaats van dat die blijven steken in losse experimenten.

Welke AI-vaardigheden heeft een manager nodig? 

Als manager heb je verschillende vaardigheden nodig om AI verantwoord in te zetten binnen je team. Dit wordt ook wel AI-geletterdheid genoemd. Concreet gaat het om het volgende:

• Kansen herkennen binnen je team of afdeling. Kijk naar processen die veel tijd kosten, zich herhalen of gevoelig zijn voor fouten, zoals rapportages, planningen of klantvragen: dat zijn vaak de plekken waar AI het snelst waarde toevoegt.
•  Weten welke AI-toepassingen relevant zijn. Herken het verschil tussen een chatbot, een tool voor tekstgeneratie, zoals ChatGPT of Copilot, en een systeem dat data analyseert, zodat je de juiste vragen stelt aan een leverancier of IT-collega. 
• Je medewerkers meenemen in de verandering. Leg uit wat er verandert, betrek medewerkers bij de invoering en geef ruimte om te wennen aan een nieuwe manier van werken. 
• Aandacht voor ethiek, privacy en veiligheid. Spreek af welke gegevens medewerkers wel en niet in AI-tools mogen invoeren en wie de uitkomsten controleert. Zo voorkom je dat vertrouwelijke informatie wordt gedeeld of onjuiste informatie in een rapportage terechtkomt. Sinds 2 februari 2025 verplicht de AI Act organisaties die AI gebruiken bovendien om maatregelen te nemen die de AI-geletterdheid van medewerkers bevorderen. 
• Efficiënter werken en betere beslissingen nemen. Gebruik AI ook zelf, bijvoorbeeld om vergaderingen samen te vatten of grote hoeveelheden data te doorgronden voor een besluit. 
• AI-initiatieven beoordelen en richting geven. Beoordeel voorstellen voor nieuwe AI-tools op haalbaarheid, kosten en risico, en bepaal welke initiatieven prioriteit krijgen.  

Beslissingen met grote gevolgen voor medewerkers of klanten laat je nooit volledig over aan AI. Menselijke controle en verantwoordelijkheid blijven bijvoorbeeld nodig bij: 

• het aannemen of afwijzen van personeel; 
• het beoordelen van iemands functioneren; 
• het goedkeuren van gevoelige of inhoudelijk belangrijke externe communicatie.  

Bij de keuze voor een AI-tool ligt dat genuanceerder: AI kan je helpen opties te vergelijken, maar de knoop doorhakken en de verantwoordelijkheid dragen blijven bij jou liggen.

Hoe ontwikkel je AI-vaardigheden als manager?

Je ontwikkelt deze vaardigheden door theorie te koppelen aan een vraagstuk uit je eigen praktijk, niet door een training te volgen die daar los van staat. Bij NCOI kun je verschillende opleidingen en trainingen over AI volgen. Welke route bij je past, hangt af van wat je wilt leren en hoe je AI binnen je werk wilt inzetten.

Wil je AI vooral slimmer gebruiken in je dagelijkse werk? Dan kan een korte, praktische training zoals Werken met AI en ChatGPT bij je passen. Wil je als manager richting geven aan AI binnen je organisatie? Dan biedt de Masterclass Artificial Intelligence meer strategische verdieping. Wil je AI kunnen verbinden aan bredere thema's, zoals strategie, leiderschap en organisatieontwikkeling? Kies dan voor een volledige Masteropleiding, zoals de Master of Business Administration (MBA) specialisatie Artificial Intelligence, waarin AI een strategische specialisatie is binnen een bredere managementopleiding.

Alle routes zijn ontwikkeld voor werkend Nederland: je leert van docenten uit de praktijk en kunt een opleiding kiezen die aansluit op je werk, ervaring en ambities. Er zijn dag- en avondvarianten, klassikaal of online te volgen, en hebben meerdere startmomenten per jaar.

Veelgestelde vragen over AI-vaardigheden voor managers

Wat zijn AI-vaardigheden voor managers? 
AI-vaardigheden voor managers, ook wel AI-skills of AI-geletterdheid genoemd, zijn de kennis en vaardigheden waarmee je AI-kansen herkent, AI-toepassingen beoordeelt, medewerkers meeneemt in de verandering en AI verantwoord inzet. Het gaat er niet om zelf AI-systemen te bouwen, maar om AI-initiatieven te kunnen beoordelen.

Welke wet- en regelgeving moet een manager kennen rond AI? 
De Europese AI-verordening (AI Act) is de belangrijkste. Sinds 2 februari 2025 moet iedere organisatie maatregelen nemen die de AI-geletterdheid van medewerkers bevordert. Voor AI-systemen met een hoog risico gelden aanvullende eisen vanaf 2 december 2027, of vanaf 2 augustus 2028 als het AI-systeem in een product is ingebouwd. In Nederland is de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) het centrale aanspreekpunt voor toezicht op de AI-verordening, in samenwerking met de Autoriteit Persoonsgegevens.

Kun je een training AI voor managers combineren met je baan? 
Ja, de opleidingen en trainingen zijn ontwikkeld voor werkenden. Dankzij verschillende studievormen en meerdere startmomenten kun je een opleiding kiezen die past bij je werk en privésituatie.

Zo werk je aan je AI-vaardigheden als manager

AI verandert je rol als manager of leidinggevende, en dat hoeft niet in één keer perfect. Begin het proces in een team dat het meest baat heeft bij AI, en bouw van daaruit de AI-kennis op die je nodig hebt om verantwoorde keuzes te maken.

Wil je AI doelgericht inzetten in je werk? Bekijk de AI-opleidingen van NCOI en kies de opleiding die aansluit bij jouw rol, ervaring en ambities.