Omscholen tot leraar: hoe doe je dat

Zie jij jezelf voor de klas staan, maar twijfel je nog hoe je die overstap maakt? Bij NCOI bereid je die carrièreswitch voor naast je huidige baan: via de eigen studiemethode OphetWerk® bijvoorbeeld combineer je leren en werken volledig, zonder klassikale lessen. Het lerarentekort in Nederland maakt de kans op een baan over het geheel genomen groot, al verschilt dit sterk per vak, regio en onderwijsniveau: eind 2025 telde het funderend onderwijs een tekort van 5.760 fte, 6,3 procent van alle leraren. Er zijn meerdere routes om je om te scholen tot leraar, van een volledige opleiding tot direct voor de klas via zij-instroom.

Welke route past bij jou?

Dat hangt vooral af van je vooropleiding en binnen welke termijn je voor de klas wilt staan:

PABO OphetWerk®: de NVAO-geaccrediteerde Bacheloropleiding tot leraar basisonderwijs, praktijkgericht vanuit je eigen werk- of stageplek en zonder klassikale lessen.
Zij-instroom: de snelste weg naar een onderwijsbevoegdheid, geschikt als je al een HBO- of WO-diploma hebt en direct voor de klas wilt staan.
Lerarenopleiding VO (tweedegraads): voor wie zich vakinhoudelijk wil verdiepen en wil lesgeven aan het vmbo en de onderbouw van havo/vwo.
PDG (MBO): breng je vakervaring over aan de nieuwe generatie vakspecialisten in het mbo.

Omscholen tot leraar basisonderwijs (PABO)

Spreekt de jongste doelgroep je aan? Welke route je volgt, hangt af van je situatie:

Al een HBO- of WO-diploma en relevante geschiktheid? Dan kom je mogelijk in aanmerking voor een zij-instroomtraject: je bevoegdheid haal je binnen twee jaar, terwijl je al lesgeeft.
Nog geen HBO-diploma, maar wel al een werk- of stageplek in het basisonderwijs? Dan is PABO OphetWerk® een optie: de eigen studiemethode van NCOI, ontwikkeld op basis van onderzoek onder duizend werkenden en L&D-professionals. Je leert praktijkgericht vanuit je werkplek naast je baan, zonder klassikale lessen. Na gemiddeld vier jaar behaal je je onderwijsbevoegdheid én een NVAO-geaccrediteerd HBO Bachelordiploma, en mogelijk sneller via het valideren van eerder opgedane kennis en ervaring.
Liever klassikaal onderwijs? Dan volg je de volledige PABO-opleiding.

Omscholen tot leraar voortgezet onderwijs

Ga je liever met een oudere doelgroep vakinhoudelijk de diepte in? Bij NCOI volg je hiervoor de lerarenopleiding voor een tweedegraads bevoegdheid: daarmee geef je les aan het VMBO en de onderbouw van HAVO en VWO. Wil je weten hoe dit zich verhoudt tot een eerstegraads bevoegdheid? Lees het verschil tussen een eerste- en tweedegraads docent. Voor sommige vakken kun je via zij-instroom versneld instromen; een opleidingsadviseur bekijkt dit met je.

Omscholen tot leraar in het MBO (PDG)

Heb je jarenlange ervaring in een vak of beroep, en wil je de nieuwe generatie vakspecialisten opleidingen? Dan hoef je geen volledige lerarenopleiding te volgen. Met het Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG) haal je in ongeveer anderhalf jaar je lesbevoegdheid voor het MBO, gericht op de didactische en pedagogische vaardigheden die je naast je vakkennis nodig hebt om als docent te werken. Wel moet je aantonen dat je over HBO Bachelor-denkniveau beschikt.

Zij-instroom: sneller voor de klas

Wil je als leraar aan de slag en beschik je al over een passende HBO- of WO-diploma? Via zij-instroom in het beroep kun je werken als leraar terwijl je tegelijkertijd de scholing en begeleiding volgt die nodig zijn om je onderwijsbevoegdheid te behalen. Je doorloopt hiervoor eerst een geschiktheidsonderzoek. Als daaruit blijkt dat je geschikt bent om direct voor de klas te staan en binnen twee jaar je bevoegdheid kunt behalen, ontvang je een geschiktheidsverklaring. Vervolgens volg je een traject op maat, waarbij je wordt begeleid door de school en de lerarenopleiding. Binnen twee jaar rond je het traject af met een bekwaamheidsonderzoek. De school waar je werkt kan hiervoor de subsidie zij-instroom van DUO aanvragen, die een groot deel van de opleidingskosten dekt.

Wat kost omscholen tot leraar je?

Naast de subsidie zij-instroom bestaan er meer financieringsregelingen voor wie de overstap naar het onderwijs maakt. Heb je geen recht meer op reguliere studiefinanciering en volg je een PABO-opleiding, een lerarenopleiding voor het voortgezet onderwijs of het PDG-traject? Dan kun je de tegemoetkoming leraren aanvragen bij DUO. Financier je je opleiding liever zelf, dan biedt het levenlanglerenkrediet een lening tegen gunstige voorwaarden. Een volledig en actueel overzicht van alle regelingen, bedragen en voorwaarden vind je op de pagina studeren met voordeel.

Lerarenopleidingen bij NCOI

Bij NCOI kun je op meerdere niveaus een NVAO-geaccrediteerde lerarenopleiding volgen en kies je voor het voortgezet onderwijs zelfs een specifiek vak. De meest gekozen lerarenopleidingen:

Bekijk het volledige aanbod lerarenopleidingen en vergelijk de routes.

Veelgestelde vragen

Ben ik te oud om me om te scholen tot leraar?
Nee. Er geldt geen maximumleeftijd voor een lerarenopleiding of zij-instroom. Werkervaring en levenservaring werken vaak juist in je voordeel, bijvoorbeeld bij het begeleiden van leerlingen of het overbrengen van vakkennis.

Wat verdient een leraar?
Sinds 2022 zijn de salarissen in het basis- en voortgezet onderwijs gelijkgetrokken. Een leraar verdient voltijds tussen de 4.200 en 8.700 euro bruto per maand (cao PO 2025-2027), inclusief onder meer vakantiegeld en eindejaarsuitkering, en afhankelijk van schaal en ervaring.

Welke vooropleiding heb ik nodig om leraar te worden?
Dat hangt af van de route. Voor PABO OphetWerk® of de VO-lerarenopleiding is minimaal een HAVO-, VWO- of MBO-4-diploma vereist, of de 21+-toets als je dat niet hebt. Voor zij-instroom heb je een afgeronde HBO- of WO-opleiding nodig, plus relevante kennis en ervaring in het vakgebied. Voor het PDG-traject telt vooral je praktijkervaring, en moet je aantonen dat over HBO Bachelor-denkniveau beschikt.

Hoelang duurt omscholen tot leraar?
Dat hangt af van je route en vooropleiding. Een volledige HBO Bachelor lerarenopleiding duurt gemiddeld vier jaar, zij-instroom maximaal twee jaar en het PDG-traject voor het MBO ongeveer anderhalf jaar. Vrijstellingen zijn afhankelijk van je vooropleiding en werkervaring: hoe meer relevante kennis en ervaring je al hebt, hoe sneller je klaar bent.

Kan ik omscholen tot leraar zonder onderwijservaring?
Ja. Veel deelnemers aan lerarenopleidingen zijn zij-instromers die eerder buiten het onderwijs werkten. Relevante werkervaring in je vakgebied telt vaak mee als vrijstelling binnen je opleiding.

Zo zet je de eerste stap

Of je nu kiest voor een volledige opleiding, zij-instroom of het PDG-traject: elke route leidt naar een erkende onderwijsbevoegdheid, toegesneden op de leeftijdsgroep waarmee je wilt werken. Bekijk het volledige lerarenopleidingenaanbod van NCOI en ontdek welke route bij jouw situatie past.