Synthetische en natuurlijke koudemiddelen

Hieronder vind je een overzicht vind je de wet- en regelgeving ten aanzien van de verschillende typen koudemiddelen. De informatie is gericht op de handhaving van deze wetgeving ten aanzien van het gebruik van koudemiddelen in koelinstallaties, met uitzondering van koelinstallaties op schepen. Vanwege de uitfasering van bepaalde koudemiddelen worden ook de voor- en nadelen van de verschillende typen koudemiddelen toegelicht waarmee organisaties een bewuste vervangingskeuze kunnen maken.

Daarnaast wordt inzicht gegeven in de nieuwe eisen ten aanzien van diplomering en bedrijfscertificering van installateurs  en onderhoudsbedrijven. Er gelden nu ook soortgelijke eisen voor personeel dat hoogspanningsschakelaars en brandbestrijdingsystemen installeert en onderhoudt, voor zover daarbij broeikasgassen kunnen vrijkomen. Overzicht van wetgeving per type koudemiddel Er bestaan twee hoofdtypen koudemiddelen:

Synthetische koudemiddelen met als onderverdeling:

  • (H)CFK's
  • HFK's

Natuurlijke koudemiddelen met als onderverdeling:

  • ammoniak
  • propaan e.d.
  • CO2


(H)CFK's voluit: chloorfluorkool(water)stoffen, hebben een sterk ozonlaagafbrekend effect. De Europese ozonverordening regelt daarom de uitfasering van fabrikage en het gebruik van zogenaamde gereguleerde stoffen. Ook geeft de verordening een grondslag voor eisen aan inspectie en onderhoud en aan diplomering van personen die met gereguleerde stoffen mogen werken.

HFK's voluit: fluorkoolwaterstoffen, hebben een sterk broeikaseffect. De Europese F-gassenverordening stelt vergelijkbare regels aan inspectie en onderhoud en diplomering. Vooralsnog is geen sprake van een uitfasering van HFK's. De verplichtingen ten aanzien van koelinstallaties met synthetische koudemiddelen (CFK's, HCFK's en HFK's) komen voort uit de directwerkende Ozonverordening en F-gassenverordening. Handelingen in strijd met deze verordeningen zijn voor Nederland strafbaar gesteld in het Uitvoeringsbesluit EG verordening ozonlaagafbrekende stoffen en het Besluit gefluoreerde broeikasgassen.

Frequentie lekcontrole synstetische koudemiddelen (HFK's en (H)CFK's) Koelinstallaties vanaf 3 kg synthetische koudemiddelen (vanaf 6 kg indien hermetisch afgesloten en als zodanig geëtiketteerd) moeten periodiek, tenminste jaarlijks, op lekdichtheid worden gecontroleerd. Deze controle dient te worden uitgevoerd door een gediplomeerd persoon.

De natuurlijke koudemiddelen deze hebben de negatieve milieueffecten van synthetische koudemiddelen in geval van lekkage niet. In de meeste toepassingen blijken systemen met natuurlijke koudemiddelen minder energie te verbruiken dan systemen met synthetische koudemiddelen. Vanuit milieuoogpunt zijn de natuurlijke koudemiddelen daarom een beter alternatief. Om die reden zijn er ook subsidieregelingen die het overgaan op natuurlijke koudemiddelen stimuleren. Bij het gebruik van 1500 kg of meer aan ammoniak als natuurlijk koudemiddel gelden er wel nog specifieke eisen aan de afstand tot woningen.

Keuringsfrequentie natuurlijke koudemiddelen. In artikel 4.20 lid 3, 4 en 5 van het Activiteitenbesluit zijn voorschriften opgenomen voor keuring en onderhoud aan koelinstallaties met ammoniak of met meer dan 12 kg natuurlijk koudemiddel. Deze koelinstallaties ondergaan ten minste eenmaal per twee kalenderjaren een keuring op veilig functioneren, lekkages en energiezuinigheid. De certificaten en diploma's gelden voor bedrijven en monteurs die werken aan koelinstallaties met de HFK's (F-gassen) en (H)CFK's (gereguleerde stoffen).

Certificaten en diploma's

Er zijn vier categorieën diploma's:

Diploma nodig voor volgende werkzaamheden: *

(*) Eis geldt niet bij werkzaamheden tijdens productie of op vestigingsplaats van fabrikant.
(**) Transportkoeling, tijdens koelen is de installatie mobiel.
(***) Comfortkoeling tijdens transport, bijvoorbeeld auto-airco's.
(**) Controles koelinstallaties op schepen ook door personeel in dienst bedrijf met geldig certificaat.

Bekijk hier onze opleiding F-gassen! Wil je jouw kennis testen? Op onze homepage hebben wij een korte test staan! Klik hier